CYBERJAYA – Seorang lelaki dikenakan kompaun RM10,000 kerana memuat naik kandungan yang disifatkan jelik dan melampau berkaitan isu pekerja Menara Kuala Lumpur di aplikasi TikTok pada 31 Mac.
Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) memaklumkan tindakan itu diambil selepas mendapat keizinan pengkompaunan daripada Jabatan Peguam Negara di bawah Seksyen 233 Akta Komunikasi dan Multimedia 1998.
Kes ini menimbulkan semula perbincangan tentang sempadan kebebasan bersuara, garis 3R dan tanggungjawab pengguna ketika menyiarkan kandungan yang berpotensi menjejaskan sensitiviti kaum dan agama.
Dalam penjelasan berkaitan pindaan undang-undang pada Disember 2024, Menteri Komunikasi menerangkan bahawa istilah ‘grossly offensive’ menetapkan ambang yang lebih tinggi dalam menilai keterlaluan kandungan atas talian.
Di sebalik statistik dan peruntukan, ekosistem yang seimbang perlu dibina di tiga lapis iaitu undang‑undang yang tepat, platform yang telus, dan komuniti yang celik maklumat.
Pada 3 Mei 2024, Pengarah Eksekutif Pusat Kewartawanan Bebas Wathshlah G. Naidu menggesa kerajaan mempercepat pembentukan Majlis Media Malaysia yang benar‑benar bebas sebagai standard industri dan mekanisme aduan yang efektif.
Beliau turut menuntut kaji semula atau pemansuhan undang‑undang yang mengekang kebebasan bersuara termasuk Seksyen 233, selepas penurunan mendadak kedudukan kebebasan media negara dalam indeks global.
Seruan itu hadir serentak dengan saranan agar reform dilakukan melalui proses libat urus yang bermakna supaya peraturan baharu tidak menjadi alat pengawalan yang berlebihan.
Dalam konteks kandungan jelik yang melampau, pendekatan tiga serampang dilihat lebih berkesan iaitu takrif undang‑undang yang ketat, sistem ‘take‑down’ yang pantas dan telus oleh platform, serta pendidikan nilai dan empati yang membumi.
Mei Ling, 36, pereka kandungan menekankan bahawa budaya digital yang lebih matang bermula daripada pilihan bahasa yang sedar dan bertanggungjawab.
“Kreativiti boleh tajam, tetapi jangan jadikan identiti orang sebagai bahan bakar, dan itulah garis etika yang saya pegang.”
“Saya lakukan uji baca silang budaya sebelum menerbitkan, kerana jenaka yang lucu di satu komuniti boleh menjadi penghinaan di komuniti lain.”
Salman, 40, pekerja swasta menekankan bahawa budaya digital yang lebih matang bermula daripada pilihan bahasa yang sedar dan bertanggungjawab.
“Saya pilih untuk berhenti seketika sebelum menekan butang hantar, lebih‑lebih lagi bila topik menyentuh agama atau kaum.”
“Ruang kritik mesti kekal, tetapi penghinaan yang menghakis kepercayaan antara komuniti wajar dikenakan tindakan.”
Nurin, 22, peniaga mikro dalam talian menekankan bahawa budaya digital yang lebih matang bermula daripada pilihan bahasa yang sedar dan bertanggungjawab.
“Mekanisme laporan tempatan yang cepat dan balasannya telus akan mengubah sikap pembuat kandungan kerana mereka tahu risiko sebenar.”
“Usahawan kecil juga terpalit jika jenama dikaitkan dengan ujaran kebencian, jadi kami perlukan kepastian tentang garis dan proses.”
Hakim, 28, pelajar undang‑undang menekankan bahawa budaya digital yang lebih matang bermula daripada pilihan bahasa yang sedar dan bertanggungjawab.
“Prinsip perkadaran penting, dan undang‑undang perlu membezakan antara kesalahan pertama yang jahil dengan tindakan bersiri yang jelas berniat jahat.”
“Contoh kes dan preseden yang jelas membantu rakyat memahami apa yang dibenarkan dan apa yang melampau.”
Sofia, 33, pegawai komunikasi korporat menekankan bahawa budaya digital yang lebih matang bermula daripada pilihan bahasa yang sedar dan bertanggungjawab.
“Dalam krisis kandungan jelik, ketelusan platform tentang sebab penurunan kandungan dan status siasatan mengurangkan khabar angin.”
“Kami juga perlukan saluran hak rayuan yang mudah agar kesilapan algoritma tidak menutup suara pengguna berfakta.”
Seruan CIJ supaya undang‑undang yang mengekang kebebasan bersuara dikaji atau dimansuhkan berhubung rapat dengan aspirasi menegakkan kebenaran tanpa rasa takut, di samping melindungi masyarakat daripada kebencian dan fitnah.
Sebagai pelengkap, Majlis Media Malaysia yang bebas dilihat sebagai jambatan penyelesaian pertikaian, memperkukuh etika dan mempercepat pemulihan apabila berlaku kemudaratan akibat kandungan melampau.
Kesimpulannya, kompaun dalam kes ini mungkin hanya satu tindakan pentadbiran, tetapi dialog yang terbentuk daripadanya membentuk cara kita berinteraksi di ruang digital untuk jangka panjang.
