CYBERJAYA – SKMM sekali lagi menjelaskan MPD tidak melibatkan pengumpulan nama, nombor telefon, ID peranti atau butiran langganan, sebaliknya data dinyah identiti diproses dalam persekitaran selamat pengendali rangkaian sebelum dihantar sebagai output statistik.
Datuk Zurkarnain Mohd Yasin menegaskan “tiada unsur maklumat peribadi atau yang boleh mengenal pasti individu” dalam set data dihantar kepada Jabatan Perangkaan dan SKMM, malah tiada pemindahan data mentah ke luar premis syarikat telekomunikasi.
Beliau menjelaskan persepsi bahawa kerajaan menyimpan log panggilan atau kandungan komunikasi adalah tidak tepat kerana hanya cap masa hubungan rangkaian direkodkan secara automatik di rangkaian sebagai sebahagian operasi asas.
Dalam masa sama, SKMM turut menyatakan tiada mekanisme ‘opt-out’ di peringkat pengguna kerana interaksi peranti dan menara pemancar adalah fungsi asas rangkaian, namun data yang diproses untuk MPD adalah statistik dan telah dinyah identiti.
Sebagai latar, pihak berkuasa memaklumkan fasa perintis MPD diteruskan dengan kerangka libat urus pihak berkepentingan akan diadakan untuk menerangkan aplikasi, kaedah dan jaminan perlindungan yang dilaksanakan.
Kementerian Komunikasi pula menegaskan inisiatif ini selari keputusan pentadbiran, perundangan tempatan dan piawaian antarabangsa, serta tiada pelanggaran privasi dilaporkan setakat ini.
Pensyarah kanan undang-undang privasi dan perlindungan data, Dr Mohammad Ershadul Karim dari Universiti Malaya, melihat MPD sebagai peluang memodenkan statistik negara, namun menuntut disiplin tadbir urus yang setara dengan risiko data raya.
Menurutnya, data agregat yang telah dinyah identiti lazimnya berada di luar ruang data peribadi, tetapi risiko kebolehkenalan semula tidak boleh diabaikan apabila data digabungkan dengan set lain atau jika teknik penyamaran lemah.
Beliau menegaskan keperluan penilaian impak perlindungan data, prinsip ‘data protection by design and by default’, serta had tujuan yang jelas supaya penggunaan MPD benar-benar terikat kepada statistik rasmi dan tidak diseleweng untuk pemprofilan individu.
Dr Karim turut menyarankan audit pihak ketiga yang bebas, laporan ketelusan berkala merangkumi skop data, metodologi penyahidentitian, tempoh penyimpanan dan perincian akses, selain saluran libat urus awam yang aktif agar kepercayaan tidak bergantung semata-mata pada kenyataan umum.
Dalam konteks pematuhan, beliau menambah bahawa pemegang data dan pemprosesnya perlu menunjukkan bukti praktikal pematuhan kepada undang-undang sedia ada dan sebarang pindaan berkaitan, termasuk pengurusan insiden kebocoran, pelantikan pegawai perlindungan data dan kawal selia dalaman yang mantap.
Selain itu, guru sekolah menengah di Kuantan, Azlina Wahid, menyambut baik langkah menghasilkan statistik liputan internet yang lebih tepat untuk kawasan luar bandar asalkan keselamatan data tidak dikompromi.
“Kalau MPD membantu kerajaan kenal pasti ‘blank spot’ dan menambah baik rangkaian, itu berita baik, cuma penerangan berkala dan audit bebas perlu jadi budaya,” katanya.
Juruteknik IT di Shah Alam, Viknesh Raj, bimbang dengan kebolehan kebolehkenalan semula jika data digabungkan dengan set lain, justeru mahu jaminan undang-undang yang lebih keras dan hukuman jelas terhadap penyalahgunaan.
“Orang ramai akan lebih tenang kalau ada laporan ketelusan, penilaian impak privasi, dan semakan pihak ketiga yang benar-benar bebas,” ujarnya.
Peniaga makanan di Butterworth, Hasmah Kassim, melihat manfaat kepada agihan bantuan dan infrastruktur sekiranya pola mobiliti dan kepadatan diketahui secara lebih halus, khususnya ketika musim perayaan.
“Tetapi, setiap agensi wajib menunjukkan bukti bagaimana data tidak boleh dijejak balik kepada kita, bukan sekadar kenyataan umum,” katanya.
Pelajar universiti di Kota Bharu, Firdaus Salleh, pula menegaskan pemantauan berkala oleh jawatankuasa bebas perlu diwujudkan agar standard keselamatan tidak longgar apabila projek berkembang.
“Bila ada pengawasan yang jelas dan laporan awam, barulah rakyat rasa dilibatkan dalam keputusan yang menyentuh privasi,” katanya.
